ШАЛ № 17
Хөгжүүлэх үнэлгээ (formative assessment)
Formative assessment
40 МИНУТЫН ХУВИЛБАР
Нэг хичээлд: зорилгыг самбарт, 12 минут тутамд мини самбар дээр hinge question, 80%-иас доош бол дахин заа, төгсгөлд exit ticket — маргаашийг түүнээс.
Гол санаа – зорилго
Заах явцад суралцагчид юу ойлгож байгааг олж мэдээд, түүнээс болж дараагийн арван минутаа өөрчил. Төгсгөлийн тест биш: хичээл бүрийн доторх зуршил. Салбарын хамгийн нотолгоотой практик.
Гарал үүсэл
Black & Wiliam, 'Inside the Black Box' (1998), 250 судалгааны тойм, Их Британи болон бусад улсын бодлогыг өөрчилсөн; Wiliam-ын 'Embedded Formative Assessment' (2011) дэлхий даяар хэрэглэгддэг ангийн таван стратегийг өгсөн.
Философи ба онолын үндэслэл
Суралцахуй гаргаж ирэхээс нааш үл үзэгдэнэ; feedback суралцагчийн дараагийн үйлдлийг өөрчилсөн үедээ л ажилладаг (Sadler 1989). Таван стратеги: суралцах зорилгыг хуваалц, нотолгоо гарга, суралцахуйг урагшлуулах feedback өг, суралцагчдыг бие биенийхээ нөөц болго, суралцагчдыг өөрийн суралцахуйн эзэн болго.
Нотолгоо юу хэлдэг вэ
Black & Wiliam (1998) 0.4–0.7 нөлөө мэдээлсэн — ангийн аль ч интервенцээс хамгийн томд орно, сул суралцагчдад хамгийн том. Дараагийн тоймууд (Kingston & Nash 2011) хэрэгжилт маш их ялгаатай учраас бага дундаж (≈0.2) олсон; feedback өөрөө Hattie-ийн жагсаалтын оройд (d≈0.7), гэхдээ даалгаврын биш хүний тухай байвал сөрөг ч болж болно.
Зайлшгүй хэрэгцээ
Суралцагчид буцааж хэлж чадах тодорхой суралцах зорилго; суралцагч бүрийн сэтгэлгээг хурдан харах арга (мини самбар, hinge question, exit ticket); хичээлийн дунд төлөвлөгөөгөө өөрчлөх хүсэл; буруу хариулт ашигтай гэсэн соёл.
Үр дүн – үнэлгээ
Арга өөрөө үнэлгээ. Хянах: энэ долоо хоногт нотолгооноос болж хэдэн удаа чиглэлээ өөрчилсөн бэ.
Хэрхэн хэрэгжүүлэх
1. Зорилго ба сайн гэж юу болохыг хэл. 2. 10–15 минут тутамд бүгд зэрэг хариулах hinge question асуу. 3. Ангиа унш: 80%-иас цөөн нь зөв бол одоо дахин заа. 4. Feedback-ийг дүн биш, даалгавар болгон өг ('хоёр алдааг олж зас'). 5. Exit ticket-ээр төгсгө; маргаашийг түүнээс төлөвлө.
Жишээ: 5-р ангийн бутархай — тэнцүү бутархайг заасны дараа мини самбар дээр дөрвөн сонголттой hinge question; 40% буруу; хэн ч буруу санааг дасгалжуулахаас өмнө багш өөр загвараар дахин заана.
Алдаа гарах цэгүүд
Бүх зүйлд дүн (дүн feedback-ийг хүчингүй болгодог — Butler 1988). 'Бүгд ойлгосон уу?' гэж асуух. Exit ticket цуглуулаад хэзээ ч уншихгүй байх.
Монгол ангид
Том ангид бүгдийг зэрэг хариулуулах хэрэгсэл: жижиг самбар, A/B/C/D карт, хичээлийн төгсгөлийн хуудас (exit ticket). Эдгээр нь 41 сурагчийн ойлголтыг 30 секундэд харуулна.
Хүн бүрт
Түгшүүр: нэрээр асуухын оронд карт, самбар — бүгд зэрэг хариулна. ADHD: богино, давтамжтай шалгалт. Дислекси: хариултыг бичгээс гадна амаар, зургаар хүлээн ав.
Мөн мэдэж байх
Өөрийн болон үе тэнгийн үнэлгээ: тодорхой шалгуур, жишээ ажилтай үед л үр дүнтэй. Шалгуургүй «найзынхаа ажлыг үнэл» гэвэл нөлөө бага.
Эцэг эхэд
Багш хүүхдийн ойлголтыг хичээлийн явцад шалгаж, заахаа өөрчилнө. Дүнгээс илүү 'юу засах вэ' гэсэн feedback авах ёстой.
Эх сурвалж
Black, P. & Wiliam, D. (1998) 'Inside the Black Box', Phi Delta Kappan 80(2). Wiliam, D. (2011) Embedded Formative Assessment. Kingston & Nash (2011) Educational Measurement: Issues and Practice 30(4). Butler, R. (1988) British Journal of Educational Psychology 58.